MERCİMEK KÖFTESİ - klopsiki z soczewicy [vegan!]

Jakiś czas temu w moim domu pojawiła się paczka köftelik bulgur, za którą czekałam z niecierpliwością po to, aby w końcu zrobić samemu çiğ köfte. Za robienie çiğ köfte zabrałam się, jednak w połowie wyrabiania stwierdziłam, że mam dość więc, niemniej jednak, mój wyrób był zjadliwy. Zaczęłam szukać czegoś, co by mi to çiğ köfte w pewien sposób zastąpiło i trafiłam na przepis z soczewicy, który od razu trafił mi do gustu przez prostotę wykonania no i oczywiście smak.

1 szkl. czerwonej soczewicy
1,5 szkl.  köftelik bulgur (powinien być do nabycia w orientalnych sklepach, widzieliście gdzieś indziej?)
3 szkl. wody
pęczek pietruszki i szczypiorku
1 cebula
2 łyżki oliwy
sól, pieprz, kminek mielony
po 3 łyżki (dość pełne) przecieru pomidorowego i paprykowego (można sam pomidorowy, wtedy podwójna ilość)

do przybrania:
sałata (u mnie nie ma, ale z sałatą smakuje jeszcze lepiej! ;))
sok z cytryny

1. Soczewicę przepłukać, wrzucić do dużego garnka, zalać 3 szklankami wody z odrobiną soli i gotować do miękkości (ok 10 minut).
2. Soczewicę zdjąć z gazu/prądu, dosypać bulgur, wymieszać i przykryć pokrywką. Zostawić na ok.30 minut.
3. Cebulę drobno pokroić, zeszklić na oliwie. Kiedy będzie już gotowa, dodać przeciery i wymieszać.
4. Pokroić drobno zieleninę.
5. Po 30 minutach dodać do soczewicy cebulę z przecierem oraz przyprawy - kminek, pieprz, sól, ewentualnie pul biber. Wymieszać (ja mieszam ręką, łatwiej idzie), dodać zieleninę i znów wymieszać,
6. Z masy formować klopsiki zagniatając ciasto w "garści". Układać na talerzu wyłożonym liśćmi sałaty; przed podaniem polać delikatnie sokiem z cytryny.

AFİYET OLSUN!

SOĞAN KEBABI - kebap w cebuli

Jedliście kiedyś pieczoną cebulę albo czosnek? Jeśli nie, to będziecie zaskoczeni tym smakiem! Pierwszy raz przeczytałam o cebuli pieczonej w ognisku w książce tzw. submarine thriller (uwielbiam!). Wtedy to właśnie główny bohater książki usiadł przy ognisku ze swoją żoną i wrzucił do ogniska cebule, po czym zaczęli wspominać dawne czasy. Wydawało mi się to bardzo dziwne, bo przecież u nas zawsze piecze się ziemniaki, ale postanowiłam spróbować. Przy okazji też kiedyś upiekłam czosnek, rezultat mnie zaskoczył. Oba warzywka po upieczeniu stają się miękkie (ale nie rozmemłane), są słodkie, a ich smak "zza czasów młodości" jest jedynie delikatnie wyczuwalny. Przepis ten znalazłam w tureckim magazynie dotyczącym gotowania i już od dłuższego czasu się za niego zabierałam, aż w końcu się udało!


8 średniej wielkości cebul
ok 30 dkg mięsa mielonego
kminek, papryka, pieprz, sól
2 łyżki bułki tartej
1 łyżka przecieru pomidorowego
0.5 szkl gorącej wody

1. Cebule umyć, obrać z pierwszej warstwy tak, aby została ostatnia "ochronna". Przekroić na pół.
2. Mięso wymieszać z przyprawami, dodać bułkę tartą i odrobinę wody, jeśli masa wydaje się sucha.
3. Mięso rozdzielić na 8 części; z każdej uformować kulkę, którą należy włożyć pomiędzy dwie połówki cebuli. Następnie nieco przycisnąć, żeby się nie rozchodziły. Ułożyć w naczyniu żaroodpornym. Postąpić tak samo z wszystkimi cebulami.

4. Przecier pomidorowy wymieszać z gorącą wodą, polać nią cebule, naczynie przykryć (jeśli nie ma pokrywki, można użyć folię aluminiową).
5. Naczynie wstawić do nagrzanego do 200*C piekarnika, piec ok 30-40 minut.
6. Serwować chwilę po wyciągnięciu z piekarnika. Nie jeść skórki ;)

AFİYET OLSUN!

DOLMA BİBER - nadziewana papryka

Weganie! To coś dla Was! Same warzywka i ryż. Udało mi się kilka dni temu znaleźć w sklepie małą białą paprykę, nie mogła być przeznaczona do niczego innego jak do nadziania, nadziania po turecku. Oczywiście można użyć w tym daniu także dużych papryk w kolorach tęczy, ale ta mi jakoś najlepiej pasuje. Kiedy byłam mała, babcia nadziewała paprykę mięsem mielonym, do tego były też ziemniaki i koniecznie sos pomidorowy. Innym wariantem tego dania były znane wszystkim gołąbki, czyli w wersji z mojego domu, mięso mielone zawijane w liście kapusty, też z sosem pomidorowym oczywiście. W Turcji, jeśli nie w paprykę, nadzienie zawija się w specjalnie przygotowane liście winogron (yaprak sarma); takie danie jest najczęściej podawane jako przystawka meze. Nadzienie jest często takie samo. Osobiście jestem wielka fanką yaprak sarma, ale że liście nie są u nas za bardzo dostępne, wystarczy mi nadziewana papryka i jestem zadowolona.

6 małych papryk
1 cebula
2 łyżki oleju
2,5 dcl ryżu
pół cytryny
4 łyżki kuş üzümü (suszone porzeczki; myślę, że można je zastąpić pokrojoną żurawiną bądź małymi rodzynkami)
2 łyżeczki cukru pudru
2 łyżeczki cynamonu
bulion/osolona woda (w wersji wegetariańskiej ;))
3 pomidorki koktajlowe lub 1 zwykły

1. Ryż zalać gorącą wodą, odstawić na ok.10 minut, po czym przelać 2-3 razy zimną wodą.
2. Cebulę dość drobno pokroić, podsmażyć na oleju.
3. Do cebuli dodać ryż, cynamon, cukier puder, suszone porzeczki i sok z połowy cytryny. Chwilę podsmażyć mieszając.

4. Do ryżu wlać bulionu taką ilość, aby było go ok. 2 cm ponad powierzchnię ryżu, wymieszać, przykryć garnek pokrywką i zostawić na ok. 7 minut na małym ogniu (ryż nadal będzie twardy, ale w dalszej obróbce zmięknie). Skosztować, jeśli trzeba - doprawić.

5. Przygotować papryki: umyć, wyciąć gniazda i pozbyć się nasionek.
6. Przygotowanym nadzieniem napełnić papryki do ok 7/8 wysokości. Na wierzchu każdej ułożyć kawałek pomidora.

7. Papryki ułożyć w naczyniu żaroodpornym, do którego należy wlać wody do 1/3 wysokości papryk. Przykryć folią aluminiową bądź pokrywką.
8. Piec w 190*C ok 30 minut.

AFİYET OLSUN!

PS. Nadzienie jest lekko słodkie, dlatego zamiast tego ulubionego sosu pomidorowego, z dolma biber dobrze komponuje się sos jogurtowy np. z suszoną miętą.

ISLAK KEK - mokre ciasto

Po prawie roku odezwał się mój stary znajomy oznajmiając, że zwichnął nogę i ma czas mnie odwiedzić, ale zjadłby coś słodkiego. Wspaniale! Idealna okazja do wypróbowania nowego przepisu, który znalazłam na www.nefisyemektarifleri.com. Strona jest peeeełnaaa zdjęć i receptur na pyszne potrawy i ciasta. Aczkolwiek trzeba przyznać, że wiele z nich to przepisy "multi-kulti". Tak czy inaczej, ciasto wyszło super. Wilgotne, sprężyste, pyszne i pachnące. Smaczne na ciepło i zimno. Przepis nieco zmieniłam, bo byłby za słodki i za tłusty, a ten wyszedł w sam raz. Przy okazji też odkryłam, jak sprawnie wydłubać ziarnka z granata. Wiecie jak to zrobić? Kiedy byłam dzieckiem, wydłubywałam je łyżeczką.. ;)

4 jajka

2 szkl. mleka

1 szkl. cukru 

100 g masła

5 łyżek oleju

3 łyżki kakao

2 szkl. mąki

2 opak. cukru waniliowego

1 łyżka proszku do pieczenia

ok.350 ml śmietanki 12% 

100 g deserowej czekolady

1. Masło rozpuścić, dolać olej, mleko, płyn lekko podgrzać, dodać kakao i cukier, wymieszać. 

2. Odlać 1 szklankę mieszaniny na później.

3. W osobnym naczyniu roztrzepać jajka, dodać mąkę, proszek do pieczenia i cukier waniliowy. 

4. Do mieszaniny mąki i jajek dodać płyn z kakao, dobrze wymieszać.

5. Wylać na wysmarowaną tłuszczem formę do pieczenia (ja miałam 28x24 i na środku ciasto wyrosło dość grube). Piec 30 minut w piekarniku nagrzanym do 180*. 

6. Ok 10 minut przez zakończeniem pieczenia, śmietankę wlać do rondla, podgrzać, ale nie gotować. Po chwili dodać pokruszoną czekoladę i wymieszać do rozpuszczenia czekolady.

7. Dodać szklankę płynu, który zostawiliśmy wcześniej, wymieszać, podgrzewać na małym ogniu, nie doprowadzając do zagotowania.

8. Po wyjęciu ciasta z piekarnika, odczekać ok.2 minut, pokroić ciasto na kawałki wg uznania; na jeszcze gorące ciasto wylewać łyżką sos czekoladowy. 

Warto powtórzyć "cięcia" tak, aby sos dostał się pomiędzy kawałki ciasta, natomiast sosem, który zostaje po bokach, dobrze jest ponownie polać ciasto.

9. Odczekać do wchłonięcia się sosu.

AFIYET OLSUN!

SAFRANLI PİLAV - szafranowy ryż

Do dzisiaj pamiętam szafranowy pilaw/ryż, który jadłam w "stolicy" szafranu - Safranbolu. Nie mogłam się nadziwić, jak to się stało, że panie kucharki tak dobrze go ugotowały, błyszczy się i w ogóle... jest taki dobry!? Tajemnica tkwi po prostu w oliwie. Im tłustszy pilaw tym lepszy. Oczywiście bez przesady, ale nie należy też pilawowi oliwy żałować.
Po turecku istnieją dwa określenia na ryż: pirinç i pilav. Pirinç to suche, nieugotowane ziarna, a pilav to ugotowany w jakikolwiek sposób ryż, nawet taki na wodzie z solą. U nas w Polsce przyjęło się przygotowywać ryż z torebki, ale myślę, że warto też otworzyć się na inne sposoby jego przygotowania. Bo od kiedy ugotowałam swój pierwszy pilaw, nigdy więcej już nie ugotowałam ryżu "po polsku".

2dcl ryżu
0.75 l rosołu/wrzątku z kostką rosołową
0.5kg bakłażanów (dwa małe)
średnia cebula
0.5 łyżeczki szafranu
sól, pieprz
olej

1. Ryż zalać wrzątkiem, pozostawić na kilka minut po czym przelać go pod bieżącą zimną wodą.
2. Cebulę pokroić w kostkę i podsmażyć na 2 łyżkach oleju. Do zeszklonej cebuli dodać ryż i chwilę podsmażyć.
3. Przygotować wodę z kostką rosołową, dodać sól, pieprz, szafran. Kiedy ryż zacznie nabierać "szklistej" barwy, zalać wywarem, garnek przykryć pokrywką i gotować ok 15 minut na najmniejszym ogniu.
4. Bakłażany umyć, pokroić w kostkę i wszystkie usmażyć na złoto na głębokim oleju. Odsączyć na ręczniku papierowym z nadmiaru oleju. Dodać do pilawu, wymieszać, zostawić na małym ogniu na kolejne 2-3 minuty, uważając, aby ryż się nie przypalił.

AFİYET OLSUN!

Kızartmalar - Smażone warzywa

PATATES KIZARTMASI

Dzisiaj po krótce. Tureckie śniadanie rzadko może obyć się bez smażonych warzyw, którymi najczęściej są ziemniaki, papryka, cukinia, bakłażan. Niestety mi się nie udało znaleźć w naszych sklepach papryki, którą jedzą Turcy. Jest to papryka Charliston (yeşil çarliston biberi), chuda, długa, o jasnozielonej barwie, chrupiąca, o nieco innej fakturze niż papryka, którą my jemy. Jest ostra i łagodna; dla mnie ostra jest za ostra, ale łagodną uwielbiam. Dobrze smakuje choćby z odrobiną soli i pieczywem, ale Turcy używają jej w wielu potrawach.
Poza tym, papryka Charliston jest bogata w witaminy C, A, P, K, E, B1, B2 i beta karoten. Witaminy A, C i E zawierają antyoksydanty, które przeciwdziałają starzeniu się skóry, pomagają w oczyszczaniu się organizmu oraz chronią przed infekcjami; witaminy A i C wspomagają utrzymanie oczu w zdrowiu. Witamina K zapewnia krzepliwość krwi. Ta papryka zawiera także białko, które chroni przed zaparciami.

Mimo że nie mam papryki Charliston, na śniadanie postanowiłam usmażyć ziemniaki i zwykłą zieloną paprykę. Kızartma często polewana jest jogurtem wymieszanym z czosnkiem i solą. Ja jednak obok warzyw zaserwowałam wiejski serek, także z ząbkiem czosnku.

ziemiaki
olej
sól
serek wiejski/jogurt

1. Obrane, wysuszone ręcznikiem papierowym ziemniaki pokroić w słupki
2. Ziemniaki wrzucić na dobrze rozgrzany olej. Smażyć do uzyskania złotego koloru.
3. Osączyć na papierowym ręczniku. Podawać z jogurtem lub serkiem wiejskim wymieszanym z ząbkiem czosnku i solą.

BİBER KIZARTMASI

A oto i wspominana biber kızartması czyli smażona papryka. Widzieliście gdzieś taką paprykę? Jeśli tak, proszę o namiary. Tym razem jednak, zamiast jogurtu jest sos pomidorowy.

papryka
pomidory
czosnek

1. Umytą paprykę wrzucić na dobrze rozgrzany olej, smażyć do momentu, aż zacznie lekko czernieć.
2. Pomidory zetrzeć na tarce (nie trzeba obierać, bo skórka zostaje po starciu środka pomidora :)), wrzucić na patelnię, dodać starty czosnek. Smażyć (bez tłuszczu) do momentu odparowania wody, tzn.aż sos lekko zgęstnieje.
3. Usmażoną paprykę odsączyć na ręczniku papierowym, ułożyć na talerzu i polać sosem. Mniam!

KABAK KIZARTMASI

Teraz przyszła kolej na smażoną cukinię. Sęk w tym, że cukinię udało mi się przygotować w nieco inny sposób, bo ją upiekłam. Zdrowiej, ale trzeba temu poświęcić trochę więcej czasu.

cukinia
oliwa
jogurt
czosnek

1. Umyta cukinię obrać, pozostawiając pojedyncze paski skórki (ładniej wygląda).
2. Pokroić w 1 centymetrowe plastry i ułożyć na lekko posmarowanej oliwą blasze. Oprószyć solą i pieprzem, skropić oliwą.
3. Wstawić do piekarnika nagrzanego do 180/200*C. Piec do momentu uzyskania złotawo-brązowej barwy.
4. Przełożyć na talerz i polać jogurtem z czosnkiem.

PS. Wiem, że smażone ziemniaki przywodzą na myśl frytki, ale nie sądzę, żeby ktoś jadł frytki z jogurtem ;)

AFİYET OLSUN!

Minik köfteli makarna - makaron z malutkimi klopsikami

Powracamy po dłuuuugiej przerwie. Tym razem mam do przedstawienia dość proste, ale smaczne i zdrowe danie. Nie jest ono typowo tureckie, chociaż zawiera w sobie pomidory i paprykę (niestety, nie mogę nigdzie zmaleźc papryki çarliston, a tak ja lubię!). Jest to w pewnym sensie wersja popularnego makaronu spaghetti z sosem pomidorowym, ale zamiast mięsa wmieszanego w sos, w tej wersji mamy usmażone na chrupko mini klopsiki, które - według mnie - smakują wyśmienicie.

Osobiście namawiam do robienia samodzielnie sosu pomidorowego, gdyż nie dość, że smakuje lepiej, to też likopen zawarty w pomidorach wchłania się dużo łatwiej po przetworzeniu, czyli jako własnej roboty przecier, ketchup czy sos. Wystarczy pokroić pomidory, wrzucić na patelnię (bez tłuszczu da radę!) i odczekać chwilę dopóki woda odparuje, a potem albo podawać go jako sos z cząstkami lub też zmiksować na gładki sos. No i dobrze przyprawić.



0.5 paczki makaronu rurki/świderki
0.5 kg pomidorów
1 średnia cebula
papryka
przecier poidorowy/ketchup (ewentualnie)

25 dkg mięsa mielonego (użyłam indyczego)
2 łyżki bułki tartej
sól, pieprz, słodka papryka, majeranek
4 łyżki oleju

1. W osolonej wodzie ugotować makaron al dente (ponoć zdrowszy od tego gotowanego na miękko!)
2. Na 1 łyżce oleju podsmażyć cebulę pokrojoną w kostkę i paprykę pokrojoną w paseczki.
3. Dodać obrane ze skórki i pokrojone w kostkę pomidory. Patelnię przykryć pokrywką i dusić ok 10 minut.
4. W między czasie wymieszać mięso mielone z bułką tartą i przyprawami.
5. Na osobnej patelni podgrzać olej i wrzucać małe kulki mięsa, smażyć aż nabiorą chrupkości i brązowego koloru. Wyłożyć na ręcznik papierowy.
6. Przyprawić sos pomidorowy wedle gustu; do mojego sosu dodałam mały słoiczek przecieru pomidorowo-paprykowego który znalazłam w przetworach z zeszłego roku, ale roównie dobrze sprawdzi się przecier pomidorowy czy ketchup(ok 2 łyżek), choć sos bez takiego dodatku także będzie smaczny.
7. Do sosu dodać usmażone klopsiki i ugotowany makaron. Wymieszać.

Afiyet olsun!